Dünya kamuoyuna şunu bir kez daha vurgulamalıyız ki bu oylamanın her alanda neden olabileceği sonuçların sorumlusu Türkiye olmayacaktır ve tarihi siyasallaştıranların kendileri de tarih önünde mutlaka yargılanacaktır.

Bu hafta TBMM Dış İlişkiler Komisyonu ve Türkiye – ABD Parlamentolararası Dostluk Grubu'nun 8 üyesi olarak Amerika'da resmi temaslar gerçekleştirdik.

HR.252 sayılı Ermeni Soykırımı Tasarısı ABD Temsilciler Meclisi'nin Dış İlişkiler Komitesi'nde geçtiğimiz perşembe oylandı. Tasarının 23 evet oyuna karşılık 22 hayır oyu ile kabulünü iktidar ve muhalefetimizle büyük bir endişe ve esefle karşıladık.

Oylama öncesinde gerek politikacılar olarak bizler gerekse Türk – Amerikan Sivil Toplum Örgütleri önemli bir çaba gösterdik. Uzun yıllar Amerika'da uluslararası bir hukukçu olarak çalışmış ve aynı zamanda öğretim üyeliği yapmış bir milletvekili olarak söyleyebilirim ki Türkiye artık eski Türkiye değil, dünyanın Türkiye'ye bakışı da artık eski bakış açısı değil. Türkiye Dış Politika'da ilkeli duruşundan taviz vermeyen, her geçen gün artan bir şekilde Kamu Diplomasisi'nin gerekliliklerini yerine getiren, duygusal davranmadan, soğukkanlı bir şekilde her opsiyonu düşünüp, sağduyulu hareket eden bir ülkedir. Komitenin tasarıyı geçirirken zorlanması bizlerin ve Türk – Amerikan Sivil Toplum Örgütlerinin oyunu kurallarına göre oynadığını göstermektedir. Komite Başkanı Howard Berman oylama sırasında bizlerle görüşmesinde Türkiye ile ilgili bir konuyu Türklerle konuşmadan gündeme getirmeyeceklerini de söylemiştir.

Tabii ki oylama sonucuna kamuoyumuz haklı olarak ciddi bir tepki vermiştir. Ama bizler bu ülkenin politikacıları olarak duygusal davranmadan, soğukkanlı bir şekilde, ilkeli duruşumuzdan taviz vermeden, kamu diplomasisini daha da yoğunlaştırarak, oyunu kurallarına göre oynayarak, sağduyulu hareket ederek haklılığımızı ortaya koyacağız.

Bununla beraber tasarı ABD Temsilciler Meclisi'nin Dış İlişkiler Komitesi'nden geçmiş olması bu tasarının Temsilciler Meclisi tarafından kabul edildiği anlamına gelmez. Üstüne üstlük bu tasarının Genel Kurul'da görüşülmeyeceği kanaatini taşımaktayız. Nitekim tasarı daha önce 2000 senesinde 35'e 11, 2005'te 40'a 7, 2007'de de 27'ye 21 oyla Komite'den geçtiği halde Genel Kurul'a inmemiştir.

Tasarının komiteden geçmesi ve oylanması sırasında salonda olağandışı gözlemlerimiz oldu. Berman'ın kişisel çabaları ve tasarının geçmesi yönünde komite üyelerine bir takım baskılar uygulaması tiyatro sahnesinden farksızdı.

Tarihi kayıtlara göre tartışmalı, taraflı ve seçici atıflarla dolu olmakla birlikte maddi hatalar içeren bu tasarının komiteden geçmesi Türkiye-ABD ilişkilerine yakışan bir tutum olmamıştır. Türkiye ile Ermenistan'ın normalleşme sürecinde üçüncü tarafların müdahalesi normalleşmeyi olumsuz hale getirmektedir. Bu gelişme, Güney Kafkasya'da barış ve istikrar tesisi için yürütülen çabalara zarar vermiştir.

1915 olaylarına ışık tutmak politikacıların değil, tarihçilerin sorumluluğudur. Siyasi çıkarlar gözetilerek alınmış olan böyle bir karar en başta tarihe haksızlıktır.

Mamafih 1. Dünya Savaşı'nın, 1915 ve sonrasının bütün yönleri Türkiye'de serbest olarak tartışılmakta, çok değişik görüşleri savunan yayınlar kitapçılarda ve kütüphanelerde yer almaktadır.

Soykırımın Evrensel tanımı 1948 Birleşmiş Milletler Soykırım Suçu'nun Önlenmesi ve Cezalandırılması' sözleşmesinin 6. Maddesinde belirtilmiştir. Bu suçun normlarına; ki insanlığa karşı işlenen en büyük utanç verici bu suça; ancak yetkili bir Uluslararası Mahkeme tarafından karar verilebilir. Böyle bir siyasi karar 1948 Birleşmiş Milletler Antlaşması'na da aykırıdır.

Türkiye ve ABD'nin bölgemizde ve ötesinde refah, istikrar ve barışın tesisi hususlarında ortak bir vizyonu vardır. Türkiye ile ABD, iki yakın müttefik ve stratejik ortak olarak; Uluslar arası Terörizme karşı mücadele, enerji arz güvenliği, İran'ın nükleer programı, Irak, Afganistan, Pakistan, Ortadoğu, Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya, Doğu Akdeniz ve hatta Küresel Finans Krizi ile mücadele konularında işbirliği içindedir.

Yarım asırdan daha fazla süredir, iki NATO müttefiki olan Türkiye ve ABD'nin ilişkileri sürekli gelişmiştir. Demokrasi, İnsan Hakları, Hukukun Üstünlüğü ve Serbest Pazar Ekonomisi'nin tesisi ilkelerine dayanan ortak değerler çerçevesinde iki ülke arası ilişkiler sürekli gelişti.

ABD ile geniş bir ortak gündem çerçevesinde yürüttüğümüz ilişkileri olumsuz etkileyebilecek ve ABD'deki bazı politikacıların seçim ve oy kaygısı içinde verdikleri bu karar maalesef bu politikacılardaki stratejik vizyon eksikliğine de işaret etmektedir.

Tasarının kabulü ABD'nin ulusal çıkarlarına uymamakla birlikte, Türkiye'nin ulusal menfaatlerini zedelemektedir. Bu ciddi suçlamalar, Türkiye'ye sadece soykırım suçlamalarını atfetmiyor; bununla beraber toprak ve tazminat taleplerini gündeme getiriyor.

Bu tasarının kabulünden sadece ABD'de bulunan radikal Ermeni Diasporası memnun olmuştur.

Tarihi olaylarla ilgili bir konunun siyasiler tarafından ele alınmasının getireceği hataları gördük. Böyle bir sonucun ortaya çıkması hem üzücü hem de Başkan Obama'nın seçilmesiyle beraber Amerika'nın Dünya'daki İtibarı'nın Yeniden Tesisi yönünde adımlar atan bir ülke için oldukça manidar olmuştur.

Oylama sonucunda son derece gayrı ciddi bir görüntü oluşmuş ve oy veren bazı üyelerin de 1915 olayları ile ilgili bilgi sahibi olmadıkları açıkça görülmüştür. Bilgi sahibi olmadan kesinlikle fikir sahibi olamazsınız. Dünya kamuoyuna şunu bir kez daha vurgulamalıyız ki bu oylamanın her alanda neden olabileceği sonuçların sorumlusu Türkiye olmayacaktır ve tarihi siyasallaştıranların kendileri de tarih önünde mutlaka yargılanacaktır.

SONUÇTAN SEDECE DİASPORA MEMNUN

OYLAMA DEĞİL TİYATRO OYUNU

DUYGUSAL DEĞİL SAĞDUYULU TEPKİ

Tarihi siyasallaştıran tarih önünde yargılanacak

CÜNEYT YÜKSEL